Русский
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Ծանոթ ու միաժամանակ անհայտ… երշիկ

ՖՈՏՈ

Ներկայումս երշիկն առանց բացառության վաճառվում է յուրաքանչյուր մթերային խանութում և արդեն այնքան ամուր է մտել ժամանակակից մարդու կյանք, որ դարձել է մշտական սննդատեսակներից մեկը: Երշիկն ունի մի շարք առավելություններ և ոչ պակաս չափով թերություններ: Առանց այս սննդամթերքի մասին համաշխարհային խոհանոցի տեսանկյունից դատելու փորձենք երշիկը դիտարկել պատմական տեսակետից։ Ըստ Օտտո ֆոն Բիսմարկի «երշիկն ու քաղաքականությունը նույնն են, եթե ուզում ես վայելել դրանք, մի՛ նայի, թե ինչպես են դրանք պատրաստվում»: Իսկ ի՞նչ է երշիկը: Դա առավել հաճախ աղացած միս է, որին խառնում են համեմունքների, աղ, ճարպ և լցոնում աղիքի կամ արհեստական այլ կրիչների մեջ: Երշիկեղենն իր գոյության սկզբում ենթադրել է նոր ճաշակ, արագ սննդի հնարավորություն, մսի երկարատև պահպանման նոր հնարավորություններ, վաճառքի և պահեստավորման հարմարավետություն: Երշիկն առաջ էլ չափազանց տարածված է եղել և շարունակում է մնալ մարդու ժամանակակից սննդակարգի հիմնական կերակուրներից մեկը:

Երշիկների ավելի ու ավելի շատ տեսակներ ու տարատեսակներ են հայտնվում, և արդյունքում մարդիկ ավելի ու ավելի քիչ են վստահում որակին, և կան դրա համար պատճառներ: Բայց դրա մասին ավելի ուշ, իսկ հիմա փորձենք պարզել թե երբ է երշիկեղենը պարզապես հայտնվել մարդկանց սննդակարգում: Երշիկեղենի մասին առաջին գրավոր հիշատակումներ կարելի է գտնել չինական, բաբելոնական և հունական աղբյուրներում, որոնք թվագրված են  մ.թ.ա. մոտ 500 տարով:

Երշիկի հետագա նկարագրությունները հայտնվել են այլ աղբյուրներում, օրինակ՝  Հոմերոսի Ոդիսականում,  Էպիխարմուսն անգամ գրել է «Երշիկ» կատակերգությունը, բայց դա չի նշանակում, որ հույներն են հորինել երշիկեղենը: Ուղղակի բանն այն է, որ սովորաբար բոլոր խոհարարական հայտնագործությունները վերագրվում են հույներին, քանի որ նրանք սովորություն են ունեցել ամեն ինչի մասին գրել (գրեք և կմնաք դարեր շարունակ):

Ցանկացած դեպքում Հունաստանից երշիկի բաղադրատոմսը տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ ևս սիրել են համեղ սնվել, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է եղել արագ փչացող մսի պահպանման ձև գտնել: Արդյունքում մաքրված աղիները լցոնել են  աղացած մսով, համեմունքներով և աղով, ծայրերը կապել և և կախել ստվերում չորանալու համար: Սակայն նման արտադրանքը եղել է «համառորեն ապրող», այսինքն փչացող: Անհայտ է, թե ո՞վ է առաջին անգամ մտածել երշիկն ապխտել՝ ծխեցնել: Խորոված և նմանատիպ ուտեստներ միշտ էլ եղել են նրանց մոտ, ովքեր զբաղվել են որսով: Ապխտելն ապահովել է ճանճերի և դրանց թրթուրների բացակայությունը, և բացի դա նման երշիկը, բացի իր հատուկ համից և բույրից, ավելի անվտանգ է եղել համաճարակային տեսակետից, ինչը նշանակում է, որ այն ավելի երկար է պահվել: Եվրոպայում միջնադարում երշիկի արտադրության զարգացումն անցել է երկու ճանապարհով: Հյուսիսում, զով կլիմայական պայմաններում, հում երշիկները եփել են և չորացրել ծխի միջոցով: Իսկ արևային չորացումը կիրառվել է հարավային շրջաններում: Նման կերպ հայտնվել են  սուջուխներն ու բաստուրմաները: Գերմանացիներն ու ավստրիացիները համարվում են երշիկի արտադրության  ճանաչված վարպետներ:

Աշխարհի այլ վայրերում չկա երշիկեղենի նման բազմազանություն քան այդ երկրներում: Մինչ այժմ էլ ավստրիական Վիեննա քաղաքը և գերմանական Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքը վիճում են երշիկի հայրենիք կոչվելու իրավունքի շուրջ: Փաստն այն է, որ երշիկի գյուտի «հեղինակը»՝ Յոհան Գեորգ Լահները, իսկ ավելի կոնկրետ առաջին անգամ արդյունաբերական մասշտաբով երիշիկեղենի վաճառքով զբաղված անձը ծնվել է Ֆրանկֆուրտում, որտեղ նա ուսումնասիրել է երշիկի պատրաստման ձևերը, իսկ Վիեննա տեղափոխվելուց հետո բացել է խանութ, որտեղ վաճառել է նոր ապրանքատեսակ՝ երշիկեղեն: Հետագայում երշիկեղենի մեջ տարբեր մսեղիքի, հավելումների, համեմունքների և այլի ներառումները շարունակվել են և ստեղծվել են երշիկների բազմաթիվ տեսակներ և տարատեսակներ։

Կ․ Խաչիկյան

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Пашинян хочет предать забвению Геноцид? «Паст»Факельное шествие - большая кость в горле властей: «Паст»Проблемы Никола Пашиняна снаружи, внутри и..... «более внутри»: «Паст»Почему Аршак Карапетян уехал в Сочи? «Паст»Какой конфликт произошел между Ара Абрамяном и послом Армении в России? «Паст»Армения должна углублять связи с РФ, Ираном и Индией во всех сферах: «Паст»Заявление ANCA: Решительно осуждаем позорное отступление Трампа от признания Геноцида армян со стороны СШАПредставители малого и среднего бизнеса вновь провели акцию протеста в ЕреванеПосол РА в Австрии: Армения вносит большой вклад в международные усилия по предотвращению геноцидовГенпрокурор Армении констатировала рост преступности в странеPolitico: Госдеп ликвидирует бюро, курировавшее переговоры по климатуReuters: Трамп предложит Саудовской Аравии купить оружие США на $100 млрдTF1: напавшего на учеников лицея во Франции поместили в психбольницуРоссия ударила по многоэтажке в Павлограде, несмотря на призыв Трампа прекратить атаки: Три человека погибли, 8 раненыМинобороны Пакистана указало на угрозу применения ЯО в конфликте с ИндиейAl Jazeera: 60 палестинцев погибли из-за атаки Израиля в секторе ГазаЗеленский: спор в Белом доме не помог ни Украине, ни СШАКороль Нидерландов призвал «вооружиться до зубов» ради мира и безопасностиВ Ливане и Сирии прошли мероприятия в память о жертвах геноцида армян: президент Ливана выступил с заявлениемПакистан приостанавливает действие всех двусторонних соглашений с ИндиейЗахарова о встрече Титова с представителем блока «Мать Армения»: Никакого внутриполитического подтекста Депутат парламента Нидерландов: Сегодня я ношу булавку-незабудку — символ памяти о Геноциде армянКатоликос всех армян: В нашей реальности имеют место исторические и ценностные искаженияЗолото дорожает на 1,5% после рекордного за четыре года падения наканунеГарегин II: Пусть Господь превратит печаль и страдания нашего народа в силу для преодоления трудностейПрокуроры Армении воздали дань памяти жертв Геноцида армянШведский депутат – Армении в день годовщины Геноцида армян: Помните прошлое и смотрите в светлое будущееCNN: США хотят добиться мира на Украине в течение 100 дней президентства ТрампаПосол Литвы в Армении почтил память жертв Геноцида армянВ России хотят запретить сдавать квартиры без письменного согласия соседейВ Армении частично приостановлено производство продукции молочного завода ООО «Дустр Марианна»Установлена личность пострадавшего в инциденте с поножовщиной и стрельбойМВФ: К 2027 году глобальный госдолг может увеличиться до уровня, не виданного со времен Второй мировой войныКадыров назначил своего 17-летнего сына секретарем Совбеза ЧечниМинобороны Армении передана принадлежавшая ЗАО «Армаэронавигация» недвижимостьSky News: Главы МИД Британии, Франции, ФРГ, Украины отложили встречу в ЛондонеВ Армении утверждены платные места для приема в вузыВ Армении компанию «Спайка» освободили от таможенной пошлиныСи Цзиньпин: тарифные войны подрывают многостороннюю торговую системуЭрдоган: Турция, Пакистан и Азербайджан предпримут необходимые шаги для развития сотрудничестваГлава Госдепа решил не лететь на переговоры по Украине после отказа Зеленского признать Крым российскимСША подтвердили визит Уиткоффа в МосквуО чем шумит «Гражданский договор» и в чем посыл символической драки в парламенте?В США подсчитали, во сколько обойдется создание системы «Золотой купол»«Они также причастны к этому Геноциду»: «Паст»Против забвения и отречения: какие послания передает фильм, посвященный 110-летию Геноцида армян? «Паст»Они делают все возможное, чтобы показать, что якобы система всеобщего декларирования не провалена: «Паст»Внеочередные выборы - «спасательный круг» для Никола Пашиняна? «Паст»Мишенью стали историческая память и национальная идентичность: «Паст»«Ай дат» Америки приветствует решение Федерального суда по Южному округу Калифорнии
Самое популярное