Русский
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ՀԱՍԱՐԱԿՈՒԹՅՈՒՆ ՄՇԱԿՈՒՅԹ ՍՊՈՐՏ ՄԱՄՈՒԼԻ ՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ ՖՈՏՈ ՎԻԴԵՈ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ԻՐԱՎՈՒՆՔ


Հայաստանում գաղափարական պայքար վերջին տարիներին չենք տեսել

ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

16 քաղաքական ուժերի չգրանցած արդյունքների, Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակի և գաղափարական ընտրությունների մասին 1or.am կայքը զրուցել է քաղաքագետ Ալեքսանդր Մարգարովի հետ։

—Պարոն Մարգարով, արդեն կարելի է արձանագրել, որ 16 քաղաքական ուժերի փողոցային պայքարն արդյունք չի տվել և ըստ շրջանառվող լուրերի, նրանք պառակտվել են։ Ինչպե՞ս եք գնահատում ներքաղաքական իրավիճակը, ի՞նչ զարգացումներ կարող են լինել առաջիկա ամիսներին։

— Եթե ասում եք, որ նրանք չեն հասել իրենց նպատակին այն տեսակետից, որ Փաշինյանը դեռ շարունակում է պաշտոնավարել որպես վարչապետ, ապա այս նպատակին նրանք չեն հասել, ինչպես նաև չեն հասել այն նպատակին, որ Հայաստանում լայնամասշտաբ բողոքի ակցիա սկսվի։ Չնայած օրվա իշխանության դեմ բողոք հասարակության մեջ կա, բնականաբար, դա կարող ենք տեսնել ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի գրառումներից, չնայած, որ ֆեյսբուքը ներկայացչական տիրույթ չէ, որովհետև այնտեղ կարող ենք հանդիպել ամեն ինչ՝ սկսած ֆեյքերից մինչև իրական օգտատեր և իրական ներկայացուցչություն։ Այս տեսակետից ասել, որ Հայաստանում բողոք չկա կամ չի եղել սուտ կլինի։ Եթե փորձեմ ասել, թե ինչ իրավիճակ է Հայաստանում այսօր, ապա իրավիճակը մի կողմից այնպիսին է, որ իշխանությունը փորձում է պահպանել սեփական ներկայությունը իշխանության մեջ, բարձրացնել սեփական լեգիտիմությունը, այսինքն շատ լավ գիտակցում են, որ այսօր չունեն այն լեգիտիմությունը, որը ունեին 2018 թվականին։ Այսինքն, իրենց օժանդակող հատվածի մի մասը այսօր իրենց հետ չեն։ Եվ ինչպես մտածում էինք երկու տարի առաջ, որ հասարակական, քաղաքական կյանքը չի կարող լինել մոնոպոլիզացված մեկ քաղաքական ուժի կողմից։ Եվ հիմա այս հարցը շատ լավ դիտարկում ենք երկու կողմից։ Մի կողմից խոսում է այն դաշտը, որը փորձում է իրեն ներկայացնել որպես ընդդիմություն, մյուս կողմից մի մասն է, որը եղել է կողմնակիցը 2018 թվականի իրադարձությունների, աստիճանաբար դուրս է մղվում քաղաքականությունից, որպես պասիվ մասնակից։ Որովհետև մի մասը հիասթափվել է։ Իշխանության համար խնդիրը կայանում է նրանում, որ հիմա նրանք պետք է փորձեն կատարել, ապահովել այն գործողությունները, որոնք թույլ կտան իրենց մնալ այս կարգավիճակում, ինչ-որ մի ժամանակ ներկա խորհրդարանի ժամկետի մեջ կպահպանեն խորհրդարանը, որպես այդպիսին։ Իսկ ընդդիմությունը կարող է կյանքի կոչել իրենց պլանը, որով կլինի ժամանակավոր պրոֆեսիոնալ կառավարություն և կամ արտահերթ ընտրությունների պարագայում գնալ դեպի կարևոր գործընթաց։ Կա նաև մեկ այլ տարբերակ, այն է սահմանադրական եղանակով, օգտագործելով բոլոր օրենքով թույլատրված միջոցները, ստեղծել այն իրավիճակը, որը կստիպի հրաժարական տալ վարչապետին։
Կարելի է ասել, որ վիճակը քաղաքական դաշտում անցումային է։ Եվ այս ամենը պայմանավորված է մի կողմից կարճաժամկետ ազդեցությամբ, այն է հունվարյան իրադարձությունները, մյուս կողմից այն գործոններով, որոնք տեղի են ունեցել 2018 թվականից ի վեր։

—Տեսակետ է հնչում, որ սպասվող արտահերթ ընտրությունները ոչ թե գաղափարական պայքարի շուրջ են լինելու, այլ երկու անձերի միջև ընտրություն է լինելու՝ Փաշինյանի և Քոչարյանի։ Դո՞ւք կիսում եք այս տեսակետը։

— Դուք երբևէ տեսել եք Հայաստանում ընտրությունները մեծ իմաստով գաղափարների շուրջ։ Լիբերալիզմը ընդդեմ պահպանողականության կամ ազգային Քրիստոնեական գաղափարախոսություը ընդդեմ Սոցիալ Դեմոկրատականի։ Ես կասկածում եմ, որ Հայաստանում վերջին տարիների ընթացքում եղել են, ձեր կողմից ասված, գաղափարախոսությունների միջև եղած մրցակցությունը։ Մրցակցության մեջ եղել են տարրերը, որոնք որոշների համար եղել են կարևոր, ուշադրություն էին դարձնում որոշակի գաղափարախոսությունների, աշխարհահայացքային դիրքերի վրա, որոնք կային թեկնածուների մոտ։ Բայց դա որպես առաջնային հիմք չեմ կարծում, որ եղել է Հայաստանում։ Այստեղ ասենք, որ լինելու է ընտրություն Փաշինյանն ընդդեմ Քոչարյանի, ապա կասեմ, որ ես վստահ եմ, որ լինելու են այս երկուսից բացի այլ ուժեր։ Բայց, եթե մենք ենթադրում ենք, որ տեղի է ունենալու կոնսոլիդացիայի իշխանական կամ ընդդիմադիր բևեռի շուրջ,ապա այդ դեպքում լինելու է պայքար՝ որի լիդերը մի կողմից կարող է լինել Փաշինյանը, իսկ մյուս կողմից Քոչարյանը՝ ով հայտարարել է, որ ինքը պատրաստ է վերադառնալ և լինել մրցակցության մեջ արտահերթ ընտրությունների կամ այլ ընտրությունների ժամանակ։ Այս տեսակետից մենք նոր բան չենք ասի ձեր ընթերցողներին, քանի որ պայքարը լինելու է տեսականորեն այս լիդերների միջև, որոնցից ամեն մեկը ունի նաև որոշակի գաղափարներ, որի հիմքում լինելու է ինչ-որ գաղափարախոսություն։ Բայց այդ գաղափարախոսությունը բնականաբար առաջնային չի լինելու։ Այսինքն լինելու է պայքար կարգախոսների, լինելու է պայքար ներկայացվող քաղաքականության ծրագրային դրույթների միջև, որոնք բնականաբար արտացոլում են մարդկանց մոտ եղած աշխարհահայացքային մոտեցումները։ Բայց ասեմ, որ տիրելու է պայքար լիբերալիզմը ընդդեմ պահպանողականության կամ մեկ այլ գաղափարախոսության դեմ, վաղուց աշխարհում արդեն այդպես չէ։ Այսինքն, եթե նայենք այլ երկրներում նախընտրական պայքարները, ապա այնտեղ հիմնական գաղափարախոսությունների շուրջ պայքարում են այն քաղաքական ուժերը, որոնք ներկայացնում են տարբեր սոցիալ-տնտեսական ծրագրերում։ Ու եկեք համակերպվենք այն մտքի հետ, որ պայքարը արդեն դասական գաղափարախոսությունների պաշարի շուրջ չի պտտվում։

Սոնա Գիշյան

www.1or.am 

 

 

 

Historical Dates ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ
Лавров: Отношения Еревана и Москвы не простыеОпубликован текст Хартии о стратегическом партнерстве между Республикой Армения и Соединенными Штатами АмерикиКак и почему горы на нейтронных звездах искажают пространство и время?Оверчук назвал Армению основным бенефициаром от членства в ЕАЭС Арфистка Ашхен Геворкян выступит в Тольяттинской филармонии Футболист Артур Серобян стал игроком «Шерифа» На сегодняшний день США инвестировали в Армению около 3,3 млрд долларов Представители МККК посетили удерживаемых в Азербайджане армян Зеленский прибыл в Польшу с визитом Неоосманская риторика Эрдогана вызывает тревогу у других держав регионаЧехия заявила об избавлении от энергетической зависимости от РоссииСалливан: соперничество с КНР может быть самым серьезным вызовом для США в историиУченые с помощью новой лазерной технологии обнаружили сложные татуировки на древних мумиях в ПеруТрамп верит, что США и Китай могут избежать конфликтаИспания планирует обложить налогом до 100% недвижимость, купленную гражданами стран, не являющихся членами ЕСПезешкиан надеется, что Трамп посодействует установлению мира на Ближнем ВостокеПравоохранители арестовали отстраненного президента Южной КореиГород в Польше предложил Илону Маску купить их замок 13-го века в качестве европейской штаб-квартирыЛавров: Россию в ситуации вокруг Украины заботят люди, а не землиМинистр экономики Армении и члены Группы дружбы Иран-Армения обсудили вопросы сотрудничестваМинистру юстиции Армении пришлось комментировать неудобные вопросы о заявлениях Никола ПашинянаСуществующий геополитический статус-кво вскоре может измениться: «Паст»Находятся в активной связи: «Паст»Чаша терпения переполнена: что предпримет Россия? «Паст»В Паракаре невозможно назначить исполняющего обязанности: «Паст»Пассажирке запретили въезд в другую страну из-за написанных от руки пометок в ее паспорте Цена нефти Brent снизилась до $80,5 за баррель после роста накануне ДТП в Ереване, есть пострадавшие Министр юстиции Армении: Нужна новая Конституция Айк Саркисян хочет стать министром окружающей среды: «Паст»Подозрительная международная организация в Сюнике: «Паст»Отчет: Одной из причин возникновения пожаров в Лос-Анджелесе стало антропогенное изменение климатаПрезидент Ирана 17 января отбудет с официальным визитом в Россию: пройдут переговоры с ПутинымПесков: Предметной подготовки встречи Путина и Трампа пока не ведетсяОппозиционный депутат: Пашинян, отходя от России, ведет в сторону ТурцииГлава Минфина Армении о выходе из ЕАЭС: Жизнь отнюдь не черно-белая – надо учесть многие обстоятельстваReuters: Катар передал Израилю и ХАМАС итоговый проект соглашения по ГазеМИД Ирана: Наши отношения с Азербайджаном и Арменией важныМинистр экономики Армении представил прогноз роста на 2025 годТайвань заявил о резком росте в 2024 году числа обвиненных в шпионаже на КНРТрюдо после ухода в отставку планирует отдыхать и больше общаться с семьейВласти Армении сообщили, что в сфере туризма зафиксирован спад: Сократился турпоток из РоссииВ Бельгии началась массовая забастовка против сокращения соцвыплат на €3 млрдTesla представила свою долгожданную модель 2025 года Juniper Model Y с инновационными обновлениямиОбъем внешней торговли Китая увеличился на 5 процентов в 2024 годуЗа 11 месяцев 2024 года экспорт из Армении вырос на 74%Байден и Нетаньяху обсудили переговоры по ситуации вокруг сектора Газачисло погибших в результате пожаров в Калифорнии возросло до 24В Лос-Анджелесе в ближайшие дни сохранится угроза возникновения пожаровМужчина оставил после своей смерти в наследство городу, в честь которого его назвали, около 10 млн. евро
Самое популярное